Apelujemy do rządu o dialog z samorządem

„Przyszłość samorządu terytorialnego”, to temat wiodący XXXV Zgromadzenia Ogólnego Związku Województw RP, które odbyło się 29 listopada 2017 r. w Warszawie. Podsumowując dyskusję i odnosząc się do aktualnej sytuacji w Polsce, delegaci ZO ZWRP przyjęli Stanowisko w sprawie  zmian Kodeksu wyborczego i samorządowych ustaw ustrojowych.

- Nastrój mamy nienajlepszy – mówił Olgierd Geblewicz, Prezes Zarządu Związku Województw RP. - Spodziewaliśmy się, że jako samorządy będziemy obdarzani większym zaufaniem ze strony państwa jako jeden z filarów, który przyczynia się do tego, że państwo polskie jest nie tylko stabilne, ale i dynamicznie się rozwija.  Zamiast tego mamy do czynienia z kroczącym zamachem na samorząd. W szczególności na samorząd regionalny.

OlgierdGeblewicz1

Ręce precz od samorządu

- Główną bolączką dzisiejszego ustroju jest to, że przepisy, dotyczące samorządu terytorialnego rozrzucone są po kilkunastu ustawach oraz to, że innymi ustawami można ograniczać samorządność terytorialną i wprowadzać na powrót centralizację administracji publicznej. Warto więc przemyśleć uchwalenie Kodeksu Samorządu Terytorialnego – mówił prof. Marek Chmaj, konstytucjonalista i ekspert Związku Województw RP, przekonując że konieczne są korekty obowiązującego w Polsce ustroju  przede wszystkim poprzez zasadnicze ograniczenie kompetencji obecnych wojewodów oraz likwidację urzędów wojewódzkich .
MarekChmaj

Likwidację urzędu wojewody zapowiedział poseł Jacek Protas, były prezes Zarządu Związku Województw RP jako część planowanego przez Platformę Obywatelską trzeciego etapu reformy administracyjnej w Polsce.

JacekProtas

- Apeluję abyśmy zareagowali na sytuację, jaką zastaniemy zapewne w połowie grudnia – mówił Jacek Protas, zwracając uwagę że zmiany wprowadzane przez rządzących do prawa wyborczego upartyjniają i upolityczniają wybory samorządowe.

Samorządność jest w ludziach

- Dla mnie państwo prawa w Polsce skończyło się jesienią 2015 roku. A to, co obserwujemy teraz jest konsekwencją tego, co zrobiono wówczas. Jeśli w państwie nie ma niezależnego organu, który jest w stanie skutecznie uchylić niekonstytucyjną ustawę, to Konstytucja staje się zbiorem pobożnych życzeń . A jeśli coś jest zbiorem pobożnych życzeń, na pewno nie jest aktem normatywnym – mówił Jerzy Stępień, były prezes Trybunału Konstytucyjnego, podkreślając że choć widzi sprawy pesymistycznie, to jednak wierzy głęboko, iż podstawowe zasady państwa prawa w polskim społeczeństwie się już osadziły, że ludzie przywiązali się do idei samorządu i nie będą skłonni akceptować wszystkich poczynań władzy.  

JerzyStepien

Tekst, fot., dźwięki: Alicja Wejner

Stanowisko XXXV Zgromadzenia Ogólnego Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 listopada 2017 roku
w sprawie zmian Kodeksu wyborczego i samorządowych ustaw ustrojowych

Samorząd terytorialny Rzeczypospolitej Polskiej  jest jednym  z  głównych twórców sukcesu gospodarczego Polski po  1990 roku, ma kluczowy wkład w rozwój infrastruktury  technicznej i społecznej na obszarze naszego kraju oraz wzrost poziomu i jakości życia współczesnego pokolenia Polaków.
W 100-lecie odzyskania niepodległości Polski, w  związku z ustanowieniem przez Sejm RP roku 2018 Rokiem Jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości żądamy, aby wybory samorządowe w 2018 roku odbyły się z poszanowaniem wartości o które walczyły  pokolenia Polaków i w oparciu o  ordynację  wyborczą zapewniającą pluralizm  polityczny i udział szerokich grup społecznych w sprawowaniu władzy w samorządach lokalnych.
Oczekujemy, że Sejm, Senat, Prezydent RP oraz władze partii politycznych przy uchwalaniu zmian w  ustawach samorządowych uwzględnią postulaty  organizacji reprezentujących samorządy: gmin, powiatów i województw.
Apelujemy, aby Sejm, Senat i Prezydent RP,  tak jak głosi uchwała Sejmu RP z  25 maja 2017  roku „wzorem Ojców Niepodległości – Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Wincentego Witosa, Wojciecha Korfantego i Ignacego  Daszyńskiego – Polacy porzucają spory, by wspólnie  świętować  ten radosny Jubileusz w jedności i pojednaniu”.
Należy podkreślić, że  przedłożona propozycja zmian Kodeksu wyborczego to kolejny przejaw   odbierania samorządom kompetencji oraz dążenia  w stronę recentralizacji  państwa. Związek Województw RP podziela  tu zaniepokojenie Państwowej Komisji Wyborczej, która zwróciła uwagę na  wiele zagrożeń, związanych z  proponowanymi zmianami.  Utrata przez samorządy województw uprawnień do kształtowania okręgów wyborczych na rzecz powoływanego jednoosobowo Wojewódzkiego Komisarza Wyborczego, upolitycznienie Państwowej Komisji Wyborczej, wprowadzenie niezwiązanego z samorządem Korpusu Urzędników Wyborczych oraz brak w projekcie jakichkolwiek ograniczeń, co do przynależności osób odpowiedzialnych za organizację wyborów do partii politycznych a także wymogów związanych z ich doświadczeniem, stwarza realne niebezpieczeństwo zakłócenia procesu wyborczego, oraz stawia pod znakiem zapytania rzetelność i bezstronność nowych organów, odpowiedzialnych za wybory.
Szczególny niepokój Związku Województw RP budzi także tryb planowanych zmian, wykorzystujących poselską inicjatywę ustawodawczą z pominięciem konsultacji społecznych, przeprowadzany w pośpiechu, na niespełna rok przed nowymi wyborami samorządowymi. Efektem braku dialogu z samorządem w wymienionych aktach prawnych są liczne niedociągnięcia i błędy, wskazujące brak doświadczenia osób, przygotowujących nowe przepisy a także ich niezrozumienie dla specyfiki oraz roli samorządu terytorialnego w ustroju państwa.
Związek Województw RP zwraca się do Prezydenta RP o niezwłoczne podjęcie szerokich konsultacji na temat zmian zarówno w Kodeksie wyborczym, jak i ustaw dotyczących funkcjonowania poszczególnych szczebli samorządu terytorialnego, a do Parlamentu RP o wstrzymanie prac legislacyjnych nad przedstawionymi projektami ustaw. Brak dialogu w tym zakresie skutkować będzie chaosem prawnym i kompetencyjnym, który uniemożliwi rzetelne przeprowadzenie wyborów samorządowych a także doprowadzi do dezorganizacji pracy poszczególnych ich organów.                                                          

Olgierd Geblewicz
Przewodniczący Obrad
Zgromadzenia Ogólnego Związku Województw RP

Stanowisko skierowane do:
1. Andrzej Duda, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Marek Kuchciński, Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
3. Stanisław Karczewski, Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.
4. Jarosław Kaczyński, Prezes Prawa i Sprawiedliwości.
5. Grzegorz Schetyna, Przewodniczący Platformy Obywatelskiej.
6. Władysław Kosiniak-Kamysz, Prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego.
7. Paweł Kukiz, Prezes Kukiz’15.
8. Katarzyna Lubnauer, Przewodnicząca  Nowoczesnej.
9. Wojciech Hermeliński, Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej.

Do wiadomości:
1. Marek Olszewski, Przewodniczący Związku Gmin Wiejskich RP.
2. Ludwik Węgrzyn, Prezes Zarządu Związku Powiatów Polskich.
3. Wojciech Długoborski, Prezes  Zarządu Unii Miasteczek Polskich.
4. Zygmunt Frankiewicz, Prezes Zarządu  Związku Miast Polskich.
5. Rafał Dudkiewicz, Prezes Zarządu  Unii Metropolii Polskich.